فهرست مطالب
با سقوط 22 درصدی بیت کوین، 29 درصدی اتریوم و شاخص ترسوطمع در عدد 13 (ترس شدید)، سوال بزرگ برای فعالان بازار کریپتو این است: «این سراشیبی قرار است چه زمانی پایان یابد؟»
در حال حاضر دیگر بحث این نیست که «بازار صعودی است یا نزولی»؛ بلکه همه پذیرفتهاند که اکنون بازار در سراشیبی عمیقی قرار دارد و نمینوان آن را انکار کرد. اما الان سوال این است که این سقوط چه زمانی تمام میشود. از دید تکنیکال، کاربران میخواهند بدانند «کف سال 2026» دقیقا چه قیمتی است. در این راهنما از راستین، به شما علاوه بر اینکه خواهیم گفت نشانههای پایان بازار نزولی چیست، نحوه برخورد با بازار نزولی را نیز آموزش خواهیم داد.
خلاصه مهمترین نکات
- بازارهای خرسی قبلی کریپتو معمولا بین ۸ تا ۱۲ ماه از سقف تا کف ادامه داشتهاند.
- در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲، بیتکوین پس از سقوطهای سنگین، در محدودهای نزدیک به یک سال به کف قیمتی رسید.
- تحلیلگران معتقدند چرخه نزولی فعلی، اگر از سقف اواخر ۲۰۲۵ محاسبه شود، احتمالا از نیمه مسیر عبور کرده است.
- خروج سرمایه از ETFها، سیاستهای فدرال رزرو و شرایط اقتصاد کلان میتوانند زمان بازگشت بازار را جلو یا عقب بیندازند.
- نشانههایی مثل ترس شدید، کاهش فشار فروش، کند شدن لیکویید شدنها و بازگشت جریان سرمایه نهادی میتوانند نشانه نزدیک شدن بازار به کف باشند.
دادههای تاریخی چه میگویند؟
تاریخ بازار کریپتو نشان میدهد که دورههای نزولی معمولا الگوی مشخصی دارند. در اغلب چرخهها، فاصله میان سقف قیمتی و کف بازار حدود ۸ تا ۱۲ ماه بوده است. این عدد برای تحلیلگران اهمیت زیادی دارد، چون به سرمایهگذاران کمک میکند بفهمند بازار در کدام بخش از چرخه قرار دارد.
در بازار خرسی سال ۲۰۱۸، بیتکوین پس از رسیدن به سقف تاریخی در اواخر ۲۰۱۷، حدود یک سال وارد روند نزولی شد و در دسامبر ۲۰۱۸ به کف رسید. در آن دوره، قیمت بیتکوین حدود ۸۴ درصد از سقف خود سقوط کرد.
در سال ۲۰۲۲ نیز شرایط مشابهی دیده شد. پس از سقف تاریخی اواخر ۲۰۲۱، بازار کریپتو بعد از بحرانهایی مثل سقوط ترا، بسته شدن صرافی Three Arrows و ورشکستگی FTX، وارد یک ریزش سنگین شد و بیتکوین در اواخر ۲۰۲۲ به کف رسید. میزان افت بیتکوین در آن چرخه حدود ۷۷ درصد بود. در همان دوره، قیمت اتریوم نیز به 896.11 دلار رسید که کمترین سطح در سال 2022 بود. بنابراین، اگرچه هر بازار نزولی دلایل خاص خود را دارد، اما از نظر زمانی و رفتاری، شباهتهای مهمی میان چرخههای قبلی دیده میشود.
چرا بازار خرسی تا این اندازه طول کشیده است؟
بازار خرسی معمولا یکباره تمام نمیشود، چون چند فرآیند مهم باید در بازار اتفاق بیفتد:
- اولین عامل، خروج اهرم از بازار است. در دورههای صعودی، معاملهگران زیادی با سرمایه قرضی و اهرم بالا وارد بازار میشوند. وقتی قیمتها شروع به ریزش میکنند، این موقعیتها یکییکی لیکویید میشوند و فشار فروش بیشتری ایجاد میکنند. این فرآیند معمولا در چند موج رخ میدهد و به همین دلیل بازار نزولی چند ماه ادامه پیدا میکند.
- عامل دوم، تسلیم روانی سرمایهگذاران است. بعد از سقف بازار، بسیاری از سرمایهگذاران ابتدا تصور میکنند ریزش فقط یک اصلاح کوتاهمدت است. سپس امید به بازگشت سریع دارند، بعد وارد مرحله ترس میشوند و در نهایت برخی از آنها با ناامیدی کامل دارایی خود را میفروشند. معمولا بازار زمانی به کف نزدیک میشود که بخش بزرگی از فروشندگان ضعیف از بازار خارج شده باشند.
- عامل سوم، زمان لازم برای بازسازی تقاضا است. بعد از پایان هیجان بازار صعودی، خریداران جدید بهسرعت وارد نمیشوند. بازار باید دوباره اعتمادسازی کند، پروژههای ضعیف حذف شوند و سرمایهگذاران بزرگ آرامآرام به بازار برگردند.
مقایسه سقوط فعلی با سقوطهای قبلی
طبق گزارش کریپتونیوز، چرخه نزولی فعلی از نظر زمانی تا حدی شبیه بازارهای قبلی است. اگر سقف چرخه را اواخر ۲۰۲۵ در نظر بگیریم، بازار در میانه ۲۰۲۶ وارد مرحله ضعف عمیق شده و از نظر تاریخی میتواند از نیمه مسیر نزولی عبور کرده باشد.
اما از نظر شدت سقوط، وضعیت فعلی هنوز به اندازه بازارهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ سنگین نبوده است. در آن چرخهها، بیتکوین افتهایی در محدوده ۷۷ تا ۸۴ درصد را تجربه کرد. در چرخه فعلی، طبق دادهها، افت بیتکوین هنوز بسیار کمتر از آن سقوطهای تاریخی بوده است. این موضوع دو برداشت متفاوت دارد. برداشت خوشبینانه این است که بازار امروز بهدلیل حضور ETFها، شرکتهای بزرگ، سرمایهگذاران نهادی و زیرساختهای قویتر، نسبت به گذشته مقاومتر شده و شاید دیگر سقوطهایی به شدت گذشته تکرار نشود. اما برداشت بدبینانه این است که اگر بازار بخواهد از نظر عمق ریزش هم مشابه چرخههای قبلی عمل کند، هنوز امکان افت بیشتر وجود دارد.
آیا به کف رسیدهایم؟
هیچکس نمیتواند کف بازار را با قطعیت تشخیص دهد. کف معمولا فقط بعد از گذشت زمان مشخص میشود. اما چند نشانه وجود دارد که میتواند احتمال نزدیک شدن به کف را افزایش دهد.
- اولین نشانه، کاهش فشار فروش است. اگر هر ریزش جدید دیگر باعث لیکویید شدنهای سنگین و فروش گسترده نشود، یعنی بخش زیادی از فشار فروش تخلیه شده است.
- دومین نشانه، بازگشت جریان سرمایه به ETFها و بازارهای نهادی است. در چرخه فعلی، ETFهای بیتکوین نقش بسیار مهمی دارند. اگر خروج سرمایه از این صندوقها متوقف شود و دوباره ورود سرمایه شروع شود، میتواند نشانه مهمی از بازگشت اعتماد باشد.
- سومین نشانه، ترس شدید در بازار است. وقتی شاخص ترس و طمع در محدوده ترس شدید قرار میگیرد، معمولا بازار وارد ناحیهای میشود که کفهای مهم در آن شکل میگیرند. البته ترس شدید بهتنهایی به معنی پایان قطعی ریزش نیست، اما یکی از نشانههای مهم مرحله پایانی بازار نزولی است.
چه چیزی باعث پایان بازار نزولی خواهد شد؟
در چرخههای قبلی، پایان بازار نزولی بیشتر از داخل خود بازار کریپتو آغاز شد. برای مثال، در سال ۲۰۱۸ بازار بعد از تخلیه حباب ICOها (عرضه اولیه کوینها) آرام شد. در سال ۲۰۲۲ نیز پس از سقوط پروژهها و شرکتهای پرریسک مثل ترا و FTX، بازار بهتدریج به کف رسید.
اما در چرخه فعلی، عوامل بیرونی اهمیت بیشتری دارند. سیاستهای فدرال رزرو، نرخ بهره آمریکا، وضعیت بازار سهام، جریان سرمایه ETFها و حتی رقابت بازارهایی مثل هوش مصنوعی و IPOها (عرضه اولیه سهام) میتوانند روی زمان پایان بازار خرسی اثر بگذارند. اگر فدرال رزرو به سمت کاهش نرخ بهره حرکت کند، فشار اقتصاد کلان کمتر شود و سرمایه دوباره وارد ETFهای بیتکوین شود، احتمال پایان بازار نزولی بیشتر خواهد شد. در مقابل، اگر سیاستهای پولی سختگیرانه ادامه پیدا کند و خروج سرمایه از داراییهای پرریسک ادامه داشته باشد، بازار ممکن است مدت بیشتری در وضعیت نزولی یا خنثی باقی بماند.
کاربران ایرانی در شرایط فعلی باید چهکار کنند؟
قوانین سرمایهگذاری میگویند باید در هر مرحله، سود خود را به پول نقد، استیبل کوین یا طلا تبدیل و اصل سرمایه را حفظ کنید. به این ترتیب، مدیریت ریسک را تا حد زیادی انجام دادهاید. برای کاربران ایرانی، با توجه به نوسانات قیمت تتر، باید در نظر داشته باشید که سیو سود در هر مرحله و تبدیل آن به تتر یا طلای دیجیتال بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا در این ریزشها، اکثر کاربران به سمت داراییهای امن مثل طلا و تتر میروند تا بتوانند در کفهای احتمالی، خرید کنند.
حال کاربران ایرانی باید با مدیریت ریسک، حفظ خونسردی و تفسیر دقیق بازار، با استفاده از سرمایه از پیش تعیین شده، در پلههای مختلف بازار را رصد کنند و از افت قیمتها برای کاهش میانگین خرید خود، بهره ببرند. در ضمن بخاطر داشته باشید در ریزشهای سنگین از خریدوفروشهای هیجانی بپردازید و به بازار مهلت دهید تا روند خود را پیدا کند.
