هشدار پیتر شیف به خریداران طلا: بحران عرضه طلا بزرگ‌تر از تصور بازار است!

در حال حاضر، هر انس طلای جهانی در محدوده ۴,۴۰۰ دلار معامله می‌شود. گرچه قیمت طلا نسبت به کف‌های سال ۲۰۲۲ حدود ۳,۰۰۰ دلار رشد کرده، اما آمارهای جدید نشان می‌دهد فعالیت‌های اکتشاف و حفاری معدنی متناسب با این جهش قیمتی افزایش نیافته است. این شکاف میان “قیمت” و “استخراج”، هشدار کارشناسان برجسته اقتصاد درباره بحران عرضه طلا در سال‌های آینده را به همراه داشته است.

آمار S&P Global از افت استخراج طلا؛ چرا تولید از قیمت عقب ماند؟

طبق داده‌های اس اند پی گلوبال و تحلیل موسسه Azuria Capital، روند حفاری‌های اکتشافی برای فلزات گران‌بها و پایه (از جمله طلا، نقره و مس) از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ یک تقارن معکوس با روند قیمت طلا نشان می‌دهد.

• اوج اکتشافات در سال ۲۰۲۲: در اواخر ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ فعالیت‌های حفاری اوج گرفت و در اوایل ۲۰۲۲ به بیش از ۸۰۰ پروژه فعال در یک سه ماهه رسید.

• کاهش شدید تا ۲۰۲۴: با وجود شروع روندهای صعودی، تعداد پروژه‌های حفاری فعال تا سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ پروژه افت کرد.

• وضعیت فعلی در ۲۰۲۵-۲۰۲۶: با وجود بازگشت نسبی، فعالیت‌های اکتشافی همچنان بسیار پایین‌تر از اوج سال ۲۰۲۲ قرار دارد و طلا سهم اصلی این کاهش عملیات را تشکیل می‌دهد.

از نظر اقتصادی، افزایش قیمت یک کالا باید صرفه اقتصادی پروژه‌های اکتشافی جدید را بالا ببرد؛ زیرا معدنی که در طلای ۱,۸۰۰ دلاری توجیه مالی نداشت، در طلای ۴,۰۰۰ دلاری بسیار سودآور است. اما چرایی رخ ندادن این اتفاق به ویژگی‌های ساختاری صنعت معدن‌کاری بازمی‌گردد.

تاثیر کاهش اکتشاف بر آینده قیمت طلا و بحران عرضه در سال‌های آتی

فرآیند تبدیل یک ذخیره معدنی به طلای قابل معامله، یک مسیر چندساله و پیچیده است. عوامل متعددی چرخه تبدیل کشف تا بهره‌برداری را طولانی می‌کنند:

1. افت عیار سنگ معدن (Ore Grades): ذخایر جدید طلا خلوص کمتری دارند و نیاز به سرمایه بیشتر و تکنولوژی پیشرفته‌تری برای استخراج دارند.

2. زمان‌بر بودن مراحل توسعه: از زمان کشف اولیه یک ذخیره طلا تا مطالعات امکان‌سنجی، اخذ مجوزهای محیط‌زیستی، تامین مالی و ساخت زیرساخت‌ها، چندین سال زمان لازم است.

3. افت ذخایر فعلی: معادن قدیمی به مرور زمان دچار کاهش تولید می‌شوند و اگر پروژه جدیدی آماده جایگزینی نباشد، افت عرضه ناگهانی رخ می‌دهد.

در کوتاه مدت، بازیافت طلا (Recycled Gold) و افزایش تولید معادن موجود می‌تواند کمبودها را پوشش دهد. اما مشکل اصلی زمانی نمایان می‌شود که معادن فعلی به انتهای عمر خود برسند و پروژه‌ای برای جایگزینی آن‌ها وجود نداشته باشد.

پیش بینی پیتر شیف از کمبود طلا و شوک تقاضا در بازار جهانی

به عقیده پیتر شیف، اقتصاددان و طرفدار سرسخت طلا، سرمایه‌گذاران و حتی مدیران ارشد شرکت‌های استخراج طلا نسبت به پایداری قیمت‌های بالای طلا بیش از حد بدبین بوده‌اند.

شکست دوره‌های قبلی بازار کالا (Commodity Cycles) باعث شده مدیران معادن از ریسک سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری برای اکتشافات جدید بترسند. آن‌ها ترجیح داده‌اند سود فعلی را حفظ کنند تا اینکه روی معادن جدید ریسک کنند.

اگر طلا در کانال‌های بالاتر از ۴,۰۰۰ دلار باقی بماند یا به رشد خود ادامه دهد، این رویکرد محافظه‌کارانه باعث می‌شود شرکت‌های تولیدکننده در زمان اوج تقاضا، توان پاسخگویی به بازار را نداشته باشند. برخلاف نفت که مصرف می‌شود، بخش زیادی از طلای استخراج‌شده روی زمین باقی می‌ماند و می‌تواند بازیافت شود؛ اما رشد “عرضه معدنی جدید” به شدت کند خواهد بود.

نقش خریدهای سنگین بانک های مرکزی در تشدید بحران عرضه طلا

عامل دیگری که تحلیل کمبود عرضه طلا را جدی‌تر می‌کند، سمت تقاضا و به ویژه رفتار بانک‌های مرکزی است. طبق گزارش شورای جهانی طلا (World Gold Council)، بانک‌های مرکزی در ماه جولای با خرید ۲۳ تن طلا، برای چهارمین ماه متوالی خریدار خالص این فلز گران‌بها بودند. تقاضای ساختاری از سوی نهادهای مالی بزرگ دنیا در کنار حجم محدود پروژه‌های جدید استخراج، معادله عرضه و تقاضا را به نفع صعود قیمت‌ها در افق بلندمدت سنگین‌تر می‌کند.

جدول مقایسه‌ای وضعیت استخراج طلا

جمع‌بندی؛ چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در طلا

نوسانات مقطعی و چند هفته‌ای طلا نباید سرمایه‌گذاران را از تحلیل‌های بنیادی دور کند. طبق داده‌های اکتشافی، صنعت معدن‌کاری طلا خود را برای تقاضای بالایی که اکنون در بازار وجود دارد آماده نکرده است. ناتوانی تولیدکنندگان در افزایش سریع عرضه، می‌تواند به‌عنوان یک محرک بنیادی یا فاندامنتال (Fundamental) برای حفظ و رشد ارزش طلا در سال‌های آتی عمل کند.

سوالات متداول

چرا افزایش قیمت طلا باعث افزایش فوری تولید معادن نمی‌شود؟

فرآیند کشف، اخذ مجوز، تامین مالی و راه‌اندازی یک معدن جدید طلا معمولا بین ۵ تا ۱۰ سال طول می‌کشد. بنابراین، عرضه معادن نمی‌تواند به سرعت به جهش‌های قیمتی پاسخ دهد.

آیا بازیافت طلا می‌تواند کمبود تولید معادن را جبران کند؟

بازیافت طلا سریع‌تر به قیمت‌های بالا واکنش نشان می‌دهد، اما حجم آن محدود است و نمی‌تواند جایگزین افت تولید ناشی از فرسودگی معادن بزرگ شود.

نقش بانک‌های مرکزی در آینده قیمت طلا چیست؟

خرید مداوم طلا توسط بانک‌های مرکزی به‌عنوان یک تقاضای باثبات و ساختاری عمل کرده و کف قیمتی جدیدی برای طلا ایجاد می‌کند.