فهرست مطالب
بر اساس دادههای پلتفرم کریپتو رنک (CryptoRank)، ۱۰ پروژه بزرگ ارز دیجیتال با ارزشگذاریهای میلیاردی در دورهای جذب سرمایه، اکنون با افت شدید ۸۸ تا ۹۹ درصدی مارکت کپ روبرو شدهاند.
خلاصه خبر
-
نابودی ارزش سرمایه: پروژههای محبوبی نظیر اسکرول و بوبا نتورک بیش از ۹۹٪ از ارزش تخمینی خود در آخرین دور جذب سرمایه را از دست دادهاند.
-
شکست غولهای سرمایهگذاری: حتی حمایت شرکتهای تراز اولی مثل پارادایم (Paradigm) و سکویا کپیتال (Sequoia Capital) نتوانست از سقوط آزاد این پروژهها پس از عرضه توکن (TGE) جلوگیری کند.
-
تضاد در رفتار بازار: با وجود این ریزشهای سنگین، فعالیت سرمایهگذاران خطرپذیر (VC) در مارس ۲۰۲۶ با ثبت ۱۰۰ دور جذب سرمایه، به بالاترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۵ رسیده است.
سقوط ۹۹ درصدی؛ پیشتازان نابودی ارزش
طبق گزارش بی این کریپتو و اطلاعات منتشر شده در کریپتو رنک (CryptoRank)، پروژه اسکرول (SCR) در صدر لیست پروژههایی قرار دارد که بیشترین فاصله را میان ارزشگذاری خصوصی و واقعیت بازار تجربه کردهاند. این لایه دوم اتریوم که ۱.۸ میلیارد دلار ارزشگذاری شده بود، اکنون با ارزش بازاری در حدود ۸.۲۵ میلیون دلار معامله میشود که نشاندهنده سقوط ۹۹.۵۴ درصدی است.
پس از آن، پروژههای بوبا نتورک (Boba Network) با ۹۹.۲۶٪ و فیول نتورک (Fuel Network) با ۹۹.۲۵٪ ریزش نسبت به ارزشگذاری یک میلیارد دلاری خود، در رتبههای بعدی قرار دارند. این ارقام نشاندهنده تخریب تقریبا کامل ارزش سرمایه در پروژههایی است که زمانی یونیکورن محسوب میشدند.
استارکنت و ضررهای سنگین در مقیاس بزرگ
پروژه استارک نت (STRK) رکورددار بیشترین ضرر مطلق در این لیست است. این پروژه با جذب بیش از ۲۸۲ میلیون دلار سرمایه از غولهایی نظیر Paradigm و Sequoia، ارزشگذاری خیرهکننده ۸ میلیارد دلاری را ثبت کرده بود. با این حال، ارزش بازار فعلی آن به نزدیکی ۱۹۹ میلیون دلار رسیده که به معنای افت ۹۵ درصدی نسبت به آخرین دور جذب سرمایه خصوصی است.
لیست ۱۰ پروژه با بیشترین شکاف قیمتی
شکاف میان ارزشگذاریهای خیالی در دورهای خصوصی و قیمتهای واقعی در صرافیها، دامنگیر طیف وسیعی از حوزهها از جمله لایه دومها، زیرساختهای دانشصفر (ZK) و بازارهای NFT شده است. لیست پروژههایی که بین ۸۸ تا ۹۹ درصد افت کردهاند به شرح زیر است:
-
اسکرول (Scroll): ۹۹.۵٪ ریزش
-
بوبا نتورک (Boba): ۹۹.۲٪ ریزش
-
فیول (Fuel): ۹۹.۲٪ ریزش
-
ورم هول (Wormhole): ۹۷٪ ریزش
-
مجیک ایدن (Magic Eden): ۹۶.۷٪ ریزش
-
استارکنت (Starknet): ۹۵٪ ریزش
-
ایموتبل (Immutable): ۸۸٪ ریزش
پارادوکس سرمایهگذاری؛ رونق دوباره VCها در اوج ناامیدی
علیرغم سقوط آزاد پروژههای بزرگ، جریان ورود سرمایه به این صنعت متوقف نشده است. در مارس ۲۰۲۶، فعالیت شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) رشد چشمگیری داشت و حدود ۱۰۰ دور جذب سرمایه به ارزش مجموع ۲.۵۹ میلیارد دلار ثبت شد.
شرکتهای Coinbase Ventures و Animoca Brands فعالترین بازیگران این ماه بودهاند. بیشترین تمرکز سرمایهگذاریها به ترتیب بر بخشهای زیر بوده است:
-
خدمات بلاکچین: ۳۹ مورد
-
دیفای (DeFi): ۲۰ مورد
-
سیفای (CeFi): ۱۵ مورد
این تضاد یعنی در حالی که بازار ثانویه در حال تنبیه پروژههای قدیمی است؛ سرمایهگذاران نهادی همچنان با خوشبینی به دنبال شکار فرصتهای جدید در زیرساختهای بلاکچینی هستند.
علت این ریزشها چیست؟
این ریزشهای شدید که در خبرها میبینید، نتیجه یک تصادف ساده نیست؛ بلکه حاصل ترکیبی از اشتباهات استراتژیک پروژهها و تغییرات بزرگ در بازارهای جهانی است. بیایید خیلی ساده دلیل این اتفاق و وضعیت آینده را بررسی کنیم:
۱. چرا این پروژهها به این روز افتادند؟
مهمترین دلیل، اصطلاحی است به نام شناوری پایین، ارزشگذاری بالا (Low Float, High FDV).
داستان از این قرار است؛ وقتی یک پروژه شروع به کار میکند، شرکتهای سرمایهگذار بزرگ (VCها) قیمت آن را روی کاغذ بسیار بالا (مثلا ۱ میلیارد دلار) میبرند. اما موقع عرضه ارز به بازار، فقط مقدار خیلی کمی از آن (مثلا ۵٪) را برای خرید و فروش آزاد میکنند.
در نتیجه چون مقدار ارز در بازار کم است، با کمی تبلیغات قیمت بالا میرود. اما به محض اینکه نوبت به آزاد شدن سهم سرمایهگذاران اولیه میرسد، آنها شروع به فروش میکنند و چون تقاضای واقعی (توسط مردم) به اندازه آن قیمتهای تخیلی نیست، قیمت سقوط میکند. در واقع، کاربران عادی تبدیل به «نقدینگی خروج» برای پولدارهای بازار شدند.
۲. تاثیر عوامل جهانی (سال ۲۰۲۶)
ما در دورهای هستیم که سرمایهگذاران دیگر ریسک نمیکنند. با تغییرات در سیاستهای اقتصادی آمریکا و بالا رفتن نرخ بهره، پولهای بزرگ از بازارهای پرریسک مثل کریپتو خارج شده و به سمت داراییهای امنتر مثل طلا یا اوراق قرضه رفتهاند. این باعث شده که دیگر کسی برای وعدههای توخالی پروژههای جدید پول خرج نکند.
امیدی به آینده این پروژهها هست؟
بله، اما نه برای همه! بازار در حال تصفیه شدن است. پروژههایی که فقط با تبلیغات و نامهای بزرگ بالا آمده بودند، احتمالا هرگز به قیمتهای قبلی بر نمیگردند.
-
بقای پروژههای کاربردی: پروژههایی مثل لایه دومهای اتریوم (مثل استارکنت یا اسکرول) زیرساختهای مهمی هستند. اگر این پروژهها بتوانند کاربران واقعی جذب کنند و درآمدزایی داشته باشند، در بلندمدت قیمت آنها بر اساس استفاده واقعی (نه توهمات سرمایهگذاران) دوباره رشد خواهد کرد.
-
تغییر مسیر سرمایه: همانطور که اشاره شد، سرمایهگذاران بزرگ هنوز در حال پول دادن به پروژههای جدید هستند، اما این بار بسیار سختگیرتر شدهاند و فقط روی پروژههایی سرمایهگذاری میکنند که درآمد واقعی و شفافیت قانونی دارند.
ریزش ۹۰ درصدی همیشه به معنای نابودی نیست، بلکه گاهی به معنای «واقعی شدن قیمت» است. در سال ۲۰۲۶، دیگر نباید دنبال ارزی بگردید که فقط نام بزرگی دارد؛ بلکه باید دنبال ارزی باشید که «مشکلی را حل میکند» و «کاربر واقعی» دارد.
به نظر شما از بین این لیست ۱۰ تایی، کدام یک واقعا کاربردی است و میتواند دوباره قد علم کند؟
