راهنمای سرمایه‌گذاری با ۱۰۰ میلیون تومان در بازار رمزارزها؛ برای انواع سطح ریسک

با ۱۰۰ میلیون تومان می‌توانید با تنوع بالا، سبد ارزهای دیجیتال بسازید. از بیت کوین با ارزش بازار بیش از یک تریلیون دلار و اتریوم با ارزش بازار چند میلیارد دلاری گرفته تا ارزهای متوسط و در نهایت میم کوین‌ها. حتی پروژه‌های جدید و نوپا نیز می‌توانند بخشی از سبد شما باشند. اما با این روش نمی‌توان برای تمام افرادی که قصد خرید ارز دیجیتال با 100 میلیون تومان را دارند یک نسخه پیچید! فردی که نمی‌خواهد بخش بزرگی از سرمایه خود را در نوسان‌های شدید بازار از دست بدهد، نباید همان سبدی را داشته باشد که یک سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر انتخاب می‌کند.

به همین منظور در این مقاله از راستین به این موضوع پرداخته‌ایم که چطور باید پرتفوی متشکل از ارزهای دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان ساخت، چه معیارهایی را در نظر گرفت و در نهایت چه زمانی باید این سبد را بازتنظیم کرد.

سبدهای این مطلب نمونه‌هایی برای توضیح روش ساخت پرتفوی هستند و توصیه خرید یا فروش محسوب نمی‌شوند. «کم‌ریسک» نیز در این مقاله به معنای ریسک کمتر نسبت به سایر ارزهای دیجیتال است؛ نه سرمایه‌گذاری بدون ریسک.

چطور با ۱۰۰ میلیون تومان سبد ارز دیجیتال بسازیم؟

برای ساخت سبد ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان، اولین قدم انتخاب ارز نیست؛ بلکه باید مشخص کنید چه مقدار ریسک می‌توانید تحمل کنید و تخصیص دارایی به هر ارز به چه شکل است. فرض کنید دو نفر هرکدام ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه دارند. نفر اول ممکن است این پول را بخشی مهم از پس‌انداز خود بداند و با کاهش ۳۰ درصدی ارزش سبد دچار مشکل شود. نفر دوم ممکن است سرمایه‌ای جداگانه برای دارایی‌های پرریسک کنار گذاشته باشد و توان تحمل افت بیشتری داشته باشد. بنابراین مقدار سرمایه یکسان است، اما سبد مناسب این دو نفر لزوما یکسان نیست.

در مرحله بعد می‌توانید ارزها را براساس میزان ریسک به چند گروه تقسیم کنید:

1. دارایی‌های اصلی بازار: مانند بیت کوین و اتریوم که ارزش بازار و نقدشوندگی بالاتری دارند.
2. آلت کوین‌های بزرگ: مانند BNB و سولانا که ارزش بازار بالایی دارند اما معمولا نوسان آن‌ها بیشتر از بیت کوین است.
3. ارزهای متوسط: پروژه‌هایی مانند چین لینک که ارزش بازار کوچک‌تری نسبت به بزرگ‌ترین ارزهای بازار دارند.
4. پروژه‌های پرریسک‌تر: ارزهای کوچک‌تر، پروژه‌های جدید و میم کوین‌ها.
5. استیبل کوین: بخشی که می‌تواند برای حفظ نقدینگی و استفاده از فرصت‌های بعدی بازار کنار گذاشته شود.

این دسته‌بندی ثابت نیست. ارزش بازار و شرایط یک پروژه می‌تواند در طول زمان تغییر کند و ارزی که امروز در میان پروژه‌های بزرگ قرار دارد، ممکن است چند ماه بعد شرایط متفاوتی داشته باشد.

معیارهای خرید ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان

صرف تقسیم ۱۰۰ میلیون تومان بین چند ارز به معنای ساخت یک پرتفوی مناسب نیست. ممکن است پنج ارز مختلف بخرید که همگی به یک حوزه وابسته باشند و هنگام ریزش بازار تقریبا به شکل مشابهی افت کنند. قبل از خرید اولین ارز دیجیتال، برای انتخاب ارزهای هر بخش از سبد بهتر است چند معیار را هم‌زمان بررسی کنید.

۱. ارزش بازار ارز دیجیتال

ارزش بازار یا Market Cap از ضرب تعداد توکن‌های در گردش در قیمت هر توکن به دست می‌آید. به‌طور کلی، ارزهای دارای ارزش بازار بزرگ‌تر معمولا سابقه، نقدشوندگی و تعداد سرمایه‌گذار بیشتری دارند. این موضوع به معنای بدون ریسک بودن آن‌ها نیست؛ اما تفاوت مهمی میان پروژه‌ای با ارزش بازار چند میلیارد دلاری و توکنی با ارزش بازار چند میلیون دلار وجود دارد.

برای مثال، براساس داده‌های فعلی بازار:

داده‌های جدول مربوط به ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ هستند و با تغییر قیمت ارزها تغییر می‌کنند.

۲. نقدشوندگی و حجم معاملات

ارزش بازار تنها معیار انتخاب نیست. باید ببینید خرید و فروش آن ارز چقدر آسان است. ارزی که حجم معاملات کمی دارد ممکن است هنگام فروش با اختلاف قیمت بیشتری مواجه شود. این موضوع مخصوصا برای پروژه‌های کوچک اهمیت دارد. در مقابل، بیت کوین و اتریوم در تعداد زیادی از بازارهای جهانی معامله می‌شوند و معمولا نقدشوندگی بسیار بیشتری دارند.

۳. کاربرد پروژه

برای هر ارزی که قصد اضافه کردن آن به سبد دارید باید بتوانید به یک سوال ساده پاسخ دهید:

این پروژه چه کاری انجام می‌دهد؟

برای مثال، بیت کوین شبکه‌ای برای انتقال و نگهداری BTC است، اتریوم بستری برای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز فراهم می‌کند و چین لینک زیرساخت اوراکل (ارتباط بلاکچین با دنیای خارجی) را برای انتقال داده به قراردادهای هوشمند ارائه می‌دهد. اگر تنها دلیل خرید یک ارز این است که «ممکن است رشد کند»، هنوز یکی از مهم‌ترین بخش‌های بررسی پروژه انجام نشده است.

۴. عرضه و آزادسازی توکن‌ها

تعداد توکن‌هایی که امروز در گردش هستند همیشه با عرضه نهایی پروژه برابر نیست. برای مثال، در زمان نگارش این مطلب حدود ۴.۱ میلیارد واحد SUI از سقف عرضه ۱۰ میلیارد واحدی آن در گردش است. در نتیجه بخشی از توکن‌ها هنوز وارد بازار نشده‌اند. این موضوع لزوما به معنای نامناسب بودن پروژه نیست؛ اما برنامه آزادسازی توکن‌ها می‌تواند روی عرضه آینده و در نتیجه قیمت تاثیر بگذارد.

در مقابل، بیت کوین سقف عرضه مشخص ۲۱ میلیون واحدی دارد و پاداش استخراج آن تقریبا هر چهار سال نصف می‌شود. پاداش فعلی استخراج هر بلاک ۳.۱۲۵ بیت کوین است و هاوینگ بعدی برای سال ۲۰۲۸ پیش‌بینی می‌شود.

۵. همبستگی ارزهای داخل سبد

داشتن ۱۰ ارز مختلف همیشه به معنای تنوع بیشتر نیست. فرض کنید بخش بزرگی از سبد شما از چند توکن بسیار کوچک حوزه هوش مصنوعی تشکیل شده باشد. اگر سرمایه از این حوزه خارج شود، ممکن است تمام آن‌ها هم‌زمان افت کنند. به همین دلیل بهتر است به جای تعداد ارزها، منبع ریسک آن‌ها را هم بررسی کنید.

۶. سطح ریسک خودتان

مهم‌ترین معیار در نهایت خود سرمایه‌گذار است. اگر افت ۲۰ یا ۳۰ درصدی سبد باعث می‌شود تمام دارایی خود را بفروشید، احتمالا سبدی که سهم زیادی از پروژه‌های کوچک و میم کوین‌ها دارد با تحمل ریسک شما سازگار نیست.

سبد پیشنهادی ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان

برای اینکه تفاوت سطح ریسک روشن‌تر شود، سه نمونه سبد با سرمایه ۱۰۰ میلیون تومان ساخته‌ایم. این سبدها براساس شرایط بازار طراحی شده‌اند و هدف آن‌ها نشان دادن روش تخصیص سرمایه است. با تغییر شرایط بازار، وزن مناسب دارایی‌ها نیز می‌تواند تغییر کند.

سبد محتاط ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان

در سبد محتاط، بخش اصلی سرمایه به بزرگ‌ترین ارزهای بازار اختصاص پیدا می‌کند و مقداری استیبل کوین نیز برای نقدینگی باقی می‌ماند.

در این مدل، ۷۵ درصد سرمایه فقط میان بیت کوین و اتریوم تقسیم شده است. دلیل وزن بالاتر بیت کوین این است که در حال حاضر بیش از نیمی از ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال متعلق به BTC است. دامیننس بیت کوین حدود ۵۷.۵ درصد است و ارزش بازار آن بیش از پنج برابر اتریوم است.

۲۰ درصد تتر نیز قرار نیست مانند یک آلت کوین رشد کند. این بخش نقش نقدینگی را دارد تا سرمایه‌گذار مجبور نباشد تمام ۱۰۰ میلیون تومان را هم‌زمان در معرض نوسان بازار قرار دهد. البته نگهداری استیبل کوین نیز بدون ریسک نیست و ریسک صادرکننده، نگهداری و تغییر نرخ تتر در بازار ایران باید جداگانه در نظر گرفته شود.

سبد کم ریسک ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان

«کم ریسک» در بازار ارز دیجیتال یک عبارت نسبی است. حتی بیت کوین نیز می‌تواند در دوره‌های نزولی افت قابل‌توجهی داشته باشد. در این نمونه، همچنان بیش از نیمی از سرمایه در BTC و ETH قرار دارد اما سهم آلت کوین‌ها بیشتر شده است.

در این سبد ۶۵ درصد سرمایه همچنان به بیت کوین و اتریوم اختصاص دارد، اما BNB، سولانا و چین لینک نیز وارد پرتفوی شده‌اند. سولانا در حال حاضر با ارزش بازار حدود ۵۷ میلیارد دلار یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های قرارداد هوشمند بازار است و BNB نیز با ارزش بازار بیش از ۹۲ میلیارد دلار در میان بزرگ‌ترین دارایی‌های دیجیتال قرار دارد. چین لینک با ارزش بازار حدود ۸ میلیارد دلار کوچک‌تر از این دو است و به همین دلیل وزن کمتری گرفته است. این ترکیب نسبت به سبد قبلی ظرفیت بیشتری برای تاثیرپذیری از رشد یا افت آلت کوین‌ها دارد.

سبد پر ریسک ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان

در سبد پرریسک، سهم بیت کوین و اتریوم کاهش پیدا می‌کند و بخش بیشتری از سرمایه وارد آلت کوین‌های متوسط، پروژه‌های جدیدتر و میم کوین‌ها می‌شود.

یک نمونه می‌تواند چنین ساختاری داشته باشد:

در این مدل فقط ۴۵ درصد سرمایه در BTC و ETH قرار دارد. بنابراین تغییر قیمت آلت کوین‌ها تاثیر بسیار بیشتری روی کل پرتفوی خواهد داشت. ۵ درصد سبد نیز به دوج کوین اختصاص داده شده است تا نمونه‌ای از بخش میم کوین‌ها باشد. DOGE با ارزش بازار حدود ۱۱.۸ میلیارد دلار همچنان یکی از بزرگ‌ترین میم کوین‌های بازار است. نکته مهم این است که پرتفوی پرریسک به معنای قرار دادن تمام سرمایه در ارزهای کوچک نیست. حتی در این نمونه نیز بخشی از سرمایه به BTC، اتریوم و تتر اختصاص داده شده است.

مدیریت ریسک؛ مهم‌ترین قدم برای ساخت سبد ارز دیجیتال

ساخت سبد با خرید چند ارز تمام نمی‌شود. ممکن است ترکیب اولیه شما منطقی باشد اما چند ماه بعد به دلیل تغییر قیمت‌ها، ساختار سبد کاملا عوض شود. فرض کنید در ابتدا ۱۰ درصد سرمایه را به یک آلت کوین اختصاص داده‌اید. اگر قیمت آن چند برابر شود، ممکن است بدون اینکه خرید جدیدی انجام دهید سهم آن به ۲۵ یا ۳۰ درصد کل پرتفوی برسد. از این مرحله به بعد، ریسک سبد شما دیگر همان چیزی نیست که در ابتدا انتخاب کرده بودید. از طرفی، ریزش‌های سنگین نیز نباید موجب تصمیم‌های هیجانی مثل FOMO و FUD شود؛ تصمیم‌هایی که به خرید و فروش‌های ناگهانی و اشتباه ختم می‌شوند. 

تمام ۱۰۰ میلیون تومان را یک‌جا وارد کنیم؟

الزامی وجود ندارد که کل سرمایه در یک روز وارد بازار شود. یکی از روش‌هایی که بعضی سرمایه‌گذاران برای کاهش ریسک زمان ورود استفاده می‌کنند، خرید پله‌ای یا DCA است. در این روش به جای خرید تمام دارایی در یک قیمت، سرمایه در چند مرحله وارد بازار می‌شود. برای مثال، فردی با ۱۰۰ میلیون تومان می‌تواند ابتدا ترکیب موردنظر خود را مشخص کند و سپس خرید را در چند مرحله انجام دهد.

این روش جلوی کاهش قیمت را نمی‌گیرد و تضمینی برای سود نیست؛ فقط وابستگی کل خرید به قیمت یک روز مشخص را کمتر می‌کند.

سهم هر ارز را محدود کنید

یکی از اشتباه‌های رایج این است که پس از رشد شدید یک ارز، بخش بزرگی از سرمایه به همان پروژه منتقل شود. اگر یک دارایی کوچک ۵۰ درصد سبد شما را تشکیل دهد، دیگر نمی‌توان فقط به دلیل داشتن پنج یا شش ارز مختلف، پرتفوی را متنوع دانست. هرچه ریسک یک پروژه بیشتر باشد، می‌توان سهم کمتری از سبد را به آن اختصاص داد.

برای میم کوین و پروژه‌های جدید سقف مشخص کنید

میم کوین‌ها و پروژه‌های نوپا می‌توانند در مدت کوتاهی رشدهای زیادی داشته باشند؛ اما همین ویژگی در جهت عکس هم وجود دارد. به همین دلیل بهتر است قبل از خرید مشخص کنید حداکثر چه بخشی از سرمایه قرار است در معرض چنین ریسکی باشد. برای مثال، در سبد پرریسک بالا فقط ۵ درصد سرمایه به یک میم کوین اختصاص داده شده و بخش اصلی سبد همچنان در دارایی‌های بزرگ‌تر قرار دارد.

چه زمانی سبد ارز دیجیتال را بازتنظیم کنیم؟

بازتنظیم سبد سرمایه گذاری یا Rebalancing یعنی وزن دارایی‌های پرتفوی را دوباره به نسبت موردنظر برگردانید. فرض کنید قرار بوده بیت کوین ۴۰ درصد سبد شما باشد اما بعد از یک دوره رشد، سهم آن به ۵۵ درصد رسیده است. در این شرایط ساختار پرتفوی دیگر با برنامه اولیه یکسان نیست. برای بررسی مجدد سبد می‌توانید دو روش داشته باشید:

بازبینی دوره‌ای: مثلا هر سه یا شش ماه یک‌بار ترکیب سبد را بررسی کنید.

بازبینی براساس تغییر وزن: اگر سهم یکی از ارزها به شکل قابل‌توجهی از درصد تعیین‌شده فاصله گرفت، دوباره ترکیب را بررسی کنید.

این به معنای آن نیست که در هر نوسان بازار باید خرید و فروش انجام دهید. معاملات بیش از حد می‌توانند هزینه معامله را افزایش دهند و باعث تصمیم‌گیری احساسی شوند. از طرفی، بازتنظیم فقط براساس قیمت انجام نمی‌شود. اگر شرایط بنیادی یک پروژه تغییر کرده، مشکل امنیتی ایجاد شده، توسعه پروژه متوقف شده یا ساختار توکن آن تغییر کرده است، دلیل حضور آن در سبد نیز باید دوباره بررسی شود.

جمع‌بندی

برای ساخت سبد ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان، قبل از انتخاب ارز باید میزان ریسک قابل‌تحمل خود را مشخص کنید. سپس می‌توانید سرمایه را میان ارزهای بزرگ، آلت کوین‌ها و در صورت نیاز بخش کوچکی از پروژه‌های پرریسک‌تر تقسیم کنید. در شرایط فعلی بازار، بیت کوین با حدود ۵۷.۵ درصد دامیننس و ارزش بازار نزدیک به ۱.۵۵ تریلیون دلار همچنان بزرگ‌ترین ارز دیجیتال است. اتریوم، BNB و سولانا نیز در رتبه‌های بعدی ارزهای بزرگ قرار دارند. به همین دلیل هرچه سبد محتاط‌تر باشد، معمولا وزن دارایی‌های بزرگ‌تر در آن بیشتر و سهم پروژه‌های کوچک‌تر کمتر می‌شود.

اما انتخاب ارز فقط نیمی از کار است. باید وزن هر دارایی، میزان نقدینگی، برنامه آزادسازی توکن‌ها و تغییر شرایط پروژه را نیز در طول زمان بررسی کنید. در نهایت، ۱۰۰ میلیون تومان می‌تواند به ده ارز مختلف تبدیل شود یا فقط میان چند دارایی تقسیم شود؛ چیزی که یک مجموعه خرید را به پرتفوی تبدیل می‌کند، تعداد ارزها نیست، بلکه منطق پشت تقسیم سرمایه و مدیریت ریسک آن است.

سوالات متداول (FAQ)

با ۱۰۰ میلیون تومان چه ارز دیجیتالی بخریم؟

پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. انتخاب ارز به میزان ریسک قابل‌تحمل، افق سرمایه‌گذاری و ترکیب سایر دارایی‌های شما بستگی دارد. در سبدهای محتاط معمولا سهم ارزهای بزرگ مانند BTC و ETH بیشتر است و با افزایش ریسک می‌توان سهم آلت کوین‌ها را افزایش داد.

برای خرید ارز دیجیتال با ۱۰۰ میلیون تومان چند ارز بخریم؟

تعداد مشخصی وجود ندارد. داشتن تعداد زیادی ارز نیز لزوما باعث کاهش ریسک نمی‌شود. مهم‌تر از تعداد، سهم هر ارز و تفاوت منبع ریسک آن‌ها است. برای مثال، خرید پنج میم کوین مختلف تنوعی مشابه ترکیب BTC، ETH و چند پروژه از حوزه‌های متفاوت ایجاد نمی‌کند.

آیا خرید بیت کوین با ۱۰۰ میلیون تومان امکان‌پذیر است؟

بله. برای خرید بیت کوین نیازی به خرید یک BTC کامل ندارید و می‌توانید کسری از بیت کوین را خریداری کنید. بنابراین مقدار سرمایه مانعی برای اضافه کردن بیت کوین به پرتفوی نیست.

سبد کم ریسک ارز دیجیتال یعنی بدون ریسک؟

خیر. عبارت کم‌ریسک فقط در مقایسه با سایر ترکیب‌های بازار ارز دیجیتال استفاده می‌شود. حتی بیت کوین و اتریوم نیز نوسان قابل‌توجهی دارند و ممکن است قیمت آن‌ها کاهش شدیدی پیدا کند.

آیا بهتر است بخشی از سبد را تتر نگه داریم؟

نگهداری بخشی از سرمایه به شکل استیبل کوین می‌تواند نقدینگی لازم برای خریدهای بعدی را فراهم کند و میزان قرار گرفتن کل سبد در معرض نوسان ارزهای دیجیتال را کاهش دهد. با این حال استیبل کوین‌ها نیز بدون ریسک نیستند و ریسک صادرکننده و نگهداری دارند.

هر چند وقت یک‌بار سبد ارز دیجیتال را بررسی کنیم؟

زمان ثابتی برای همه وجود ندارد. یک روش این است که پرتفوی را در بازه‌های مشخص، مثلا هر سه یا شش ماه، بررسی کنید. تغییر شدید وزن یک دارایی یا تغییر بنیادی در پروژه نیز می‌تواند دلیل دیگری برای بررسی مجدد سبد باشد.