فهرست مطالب
فرض کنید در سال ۲۰۱۶ با ۱۰ میلیون تومان بیت کوین میخریدید و تا آبان ۱۴۰۵ نگه میداشتید. با بررسی قیمت بیت کوین و نرخ دلار در روزهای مختلف آن سال، ارزش سرمایه شما بهطور میانگین به حدود ۹۰.۳ میلیارد تومان میرسید! اما اگر همین ۱۰ میلیون تومان را یک، دو یا پنج سال قبل سرمایهگذاری میکردید چه اتفاقی میافتاد؟ بهتر بود تمام سرمایه را یکجا وارد بازار کنید یا با تقسیم سرمایه به چند خرید ماهانه بیت کوین بخرید؟
در این مقاله با بررسی دادههای تاریخی ۱۰ سال گذشته، بازدهی خرید بیت کوین در سالهای مختلف و عملکرد دو روش خرید یکجا و خرید پلهای (DCA) را مقایسه میکنیم.
اگر در ۱۰ سال گذشته بیت کوین میخریدیم، چقدر سود میکردیم؟
اگر در هر یک از سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ مبلغ ۱۰ میلیون تومان بیت کوین میخریدید، ارزش سرمایه شما در آبان ۱۴۰۵ چقدر میشد؟ برای پاسخ، بازدهی خرید در روزهای مختلف هر سال را محاسبه کردهایم. جدول زیر میانگین ارزش نهایی سرمایه و کمترین و بیشترین نتایج را نشان میدهد.
جدول سود خرید بیت کوین از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵
| سال خرید | میانگین ارزش نهایی سرمایه | کمترین تا بیشترین ارزش نهایی | میانگین بازدهی تومانی |
|---|---|---|---|
| ۲۰۲۵* | ۱۸.۳ میلیون تومان | ۱۲.۱ تا ۲۴.۶ میلیون | ۸۲.۶٪ |
| ۲۰۲۴ | ۴۵.۳ میلیون تومان | ۲۱ تا ۸۰.۲ میلیون | ۳۵۳.۲٪ |
| ۲۰۲۳ | ۱۲۶.۷ میلیون تومان | ۷۷.۲ تا ۲۵۸.۷ میلیون | ۱٬۱۶۷.۵٪ |
| ۲۰۲۲ | ۲۱۸.۹ میلیون تومان | ۱۲۱.۳ تا ۳۰۸.۱ میلیون | ۲٬۰۸۹.۲٪ |
| ۲۰۲۱ | ۱۴۸.۲ میلیون تومان | ۹۰.۷ تا ۲۳۹.۶ میلیون | ۱٬۳۸۲٪ |
| ۲۰۲۰ | ۹۳۱.۳ میلیون تومان | ۲۳۰.۳ میلیون تا ۲.۳ میلیارد | ۹٬۲۱۲.۵٪ |
| ۲۰۱۹ | ۲.۲ میلیارد تومان | ۱ تا ۴.۴ میلیارد | ۲۱٬۵۵۸.۵٪ |
| ۲۰۱۸ | ۳.۱ میلیارد تومان | ۱.۴ تا ۵.۳ میلیارد | ۳۱٬۳۷۰.۴٪ |
| ۲۰۱۷ | ۲۲.۴ میلیارد تومان | ۲.۱ تا ۵۴.۲ میلیارد | ۲۲۳٬۴۵۵.۲٪ |
| ۲۰۱۶ | ۹۰.۳ میلیارد تومان | ۴۲.۸ تا ۱۳۲.۳ میلیارد | ۹۰۳٬۳۹۲.۷٪ |
چرا زمان خرید بیت کوین اهمیت دارد؟
به سال ۲۰۲۱ نگاه کنید. اگر در یکی از روزهای این سال ۱۰ میلیون تومان بیت کوین خریده بودید، ارزش نهایی سرمایهتان بسته به تاریخ خرید، میتوانست بین ۹۰ تا ۲۴۰ میلیون تومان باشد!
این اختلاف نشان میدهد حتی سرمایهگذاری در یک سال مشخص هم لزوما نتیجه یکسانی ندارد. بیت کوین ممکن است طی چند ماه رشد چشمگیری داشته باشد و سپس بخش بزرگی از ارزش خود را از دست بدهد. بنابراین علاوه بر سال سرمایهگذاری، زمان دقیق خرید هم بر بازدهی نهایی تاثیر زیادی دارد.
روشهای تشخیص بهترین زمان خرید بیتکوین را در بلاگ راستین بخوانید.
چرا گاهی با ریزش بیت کوین همچنان سود تومانی داریم؟
یکی از نکات مهم برای سرمایهگذاران ایرانی، تفاوت بازدهی دلاری و تومانی بیتکوین است. فرض کنید در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۵، زمانی که قیمت بیت کوین حدود ۹۴٬۵۰۴ دلار بود، ۱۰ میلیون تومان بیت کوین میخریدید. یک سال بعد، در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶:
- قیمت دلاری بیت کوین: به حدود ۶۴٬۱۱۹ دلار رسیده بود؛ یعنی نزدیک به ۳۲٪ کاهش.
- ارزش تومانی سرمایه شما: به حدود ۱۶.۱ میلیون تومان رسیده بود؛ یعنی نزدیک به ۶۱٪ افزایش.
چون افزایش نرخ دلار در این مدت، کاهش قیمت دلاری بیت کوین را جبران کرده بود. در نتیجه، برای محاسبه سود سرمایهگذاری در بیت کوین باید هم تغییر قیمت دلاری این ارز و هم تغییر نرخ دلار به تومان را بررسی کرد.
نکته مهم: سود تومانی همیشه به معنی افزایش قدرت خرید نیست. زیرا تورم بخشی از این سود اسمی را از بین میبرد.
کدام روش خرید بیت کوین بهتر است؟ خرید پلهای یا یکجا؟
فرض کنید ۱۰ میلیون تومان سرمایه آماده دارید و میخواهید بیت کوین بخرید. دو انتخاب رایج پیش روی شماست:
- خرید یکجا: تمام ۱۰ میلیون تومان را همان ابتدا بیت کوین بخرید.
- خرید پلهای (DCA): سرمایه را به ۱۲ قسمت تقسیم کنید و هر ماه حدود ۸۳۳ هزار تومان بیت کوین بخرید.
در روش دوم که به آن میانگین هزینه دلاری یا DCA میگویند، خریدها در زمانهای مشخص انجام میشوند و لازم نیست برای هر خرید، کف قیمت را پیشبینی کنید. برای مقایسه این دو روش، فرض کردهایم سرمایه اولیه در هر دو حالت ۱۰ میلیون تومان است و پول باقیمانده در روش DCA تا زمان خرید بعدی بهصورت تومان نگهداری میشود.
این مقایسه را برای تاریخهای مختلف شروع سرمایهگذاری در سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ انجام دادیم و میانگین ارزش نهایی هر روش را در ۲۳ آبان ۱۴۰۵ به دست آوردیم.

نتیجه جالب است: در ۹ سال از ۱۰ سال بررسیشده، میانگین ارزش نهایی خرید با روش یکجا بیشتر از DCA بوده است. البته این نتیجه به معنی برنده شدن خرید یکجا در ۹۰ درصد تمام روزهای سرمایهگذاری نیست؛ بلکه میانگین عملکرد دو روش را در هر سال مقایسه میکند.
اما یک استثنای مهم وجود دارد: سال ۲۰۲۱!
چرا DCA در سال ۲۰۲۱ بازده بیشتری داشت؟
بیت کوین در سال ۲۰۲۱ رشد شدیدی را تجربه کرد، اما پس از ثبت سقف تاریخی خود، وارد روند نزولی شد که در سال ۲۰۲۲ ادامه پیدا کرد. در چنین شرایطی، سرمایهگذارانی که خرید پلهای را در سال ۲۰۲۱ شروع کرده بودند، فرصت داشتند بخشی از سرمایه خود را طی ریزشهای بعدی و در قیمتهای پایینتر وارد بازار کنند.
نتیجه میانگین برای سرمایهگذاریهایی که در سال ۲۰۲۱ آغاز شدند:
- خرید یکباره: ۱۴۸.۲ میلیون تومان
- خرید پلهای: حدود ۱۶۱ میلیون تومان
یعنی DCA بهطور میانگین حدود ۱۳ میلیون تومان نتیجه بهتری داشت. همچنین در حدود ۶۳ درصد تاریخهای شروع سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۱، روش DCA از خرید یکجا پربازدهتر بوده است.
اما این برتری به شرایط خاص بازار در آن دوره مربوط میشود و نمیتوان آن را به تمام سالها تعمیم داد.
بالاخره خرید یکجا بهتر است یا DCA؟
طبق نتایج این بررسی، خرید بیت کوین به صورت یکباره در بیشتر سالهای مورد مطالعه بازدهی بالاتری داشته، اما این لزوما به معنی مناسبتر بودن آن برای همه سرمایهگذاران نیست.
انتخاب روش خرید به شرایط شما بستگی دارد:
- اگر تمام سرمایه را از ابتدا در اختیار دارید: خرید یکجا فرصت بیشتری برای بهرهبردن از رشد بازار ایجاد میکند، اما خطر خرید درست پیش از ریزش را هم دارد.
- اگر نگران انتخاب زمان نامناسب هستید: DCA فشار تصمیمگیری را کمتر میکند، هرچند ممکن است در بازار صعودی سود کمتری داشته باشد.
- اگر هر ماه از درآمدتان بیت کوین میخرید: شرایط شما با سناریوی این تحقیق متفاوت است؛ چون تمام پول از ابتدا در اختیارتان نبوده است.
- اگر بین دو روش مردد هستید: روش ترکیبی هم وجود دارد؛ یعنی بخشی از سرمایه را یکجا و باقی را طی چند نوبت وارد بازار کنید.
برای سرمایهگذاران ایرانی، یک نکته دیگر هم اهمیت دارد: نگهداری پول بهصورت تومان در فاصله خریدهای DCA، ممکن است با افزایش نرخ دلار، قدرت خرید اقساط بعدی را کاهش دهد.
در همین زمینه، تحقیق کریپتورنک درباره استراتژی DCA نشان داده که خرید پلهای بیت کوین در بازه بررسیشده سودده بوده است. بااینحال، سودده بودن DCA لزوما به معنی بازدهی بیشتر آن نسبت به خرید یکجا نیست.
در نهایت، پیش از انتخاب روش خرید بیت کوین، سه سؤال از خودتان بپرسید:
- آیا توان تحمل افت شدید و موقت ارزش سرمایهام را دارم؟
- چه زمانی ممکن است به این پول نیاز پیدا کنم؟
- اگر قیمت بیت کوین پس از خریدم کاهش پیدا کند، آیا برنامه مشخصی دارم؟
پاسخ این سؤالها برای تصمیمگیری امروز شما، از دانستن اینکه کدام روش در سال ۲۰۱۶ سود بیشتری داشته، کاربردیتر است.
سوالات متداول
آیا خرید پلهای بیت کوین همیشه سودده است؟
خیر. DCA میتواند ریسک انتخاب زمان نامناسب برای ورود تمام سرمایه را کاهش دهد، اما اگر قیمت بیت کوین همچنان افت کند، ارزش سرمایه شما هم کاهش پیدا خواهد کرد.
خرید بیت کوین در زمان ریزش بهتر است یا خرید پلهای؟
خرید نزدیک کف بازار میتواند بازده بیشتری ایجاد کند، اما تشخیص کف واقعی بسیار دشوار است. DCA به سرمایهگذار اجازه میدهد بدون نیاز به پیشبینی دقیق کف قیمت، خریدهایش را در چند مرحله انجام دهد.
سود خرید بیت کوین چقدر است؟
سود خرید بیت کوین به زمان خرید، قیمت دلاری آن و نرخ دلار بستگی دارد. طبق بررسی این تحقیق، اگر در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۱۰ میلیون تومان بیت کوین میخریدید، ارزش سرمایه شما در ۲۳ آبان ۱۴۰۵ بهطور میانگین به ۱۸.۳ میلیون تومان میرسید؛ یعنی حدود ۸۲.۶٪ سود اسمی.
اگر یک سال پیش بیت کوین میخریدیم، چقدر سود میکردیم؟
اگر در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۵ مبلغ ۱۰ میلیون تومان بیت کوین خریده بودید، یک سال بعد ارزش سرمایه شما به حدود ۱۶.۱ میلیون تومان میرسید؛ یعنی ۶۱٪ سود تومانی. البته قیمت دلاری بیت کوین در همین مدت حدود ۳۲٪ کاهش داشته است.
روش محاسبه و منابع داده
- در این بررسی از قیمت پایانی روزانه بیت کوین در صرافی کوینبیس و نرخ دلار آزاد در تاریخ خرید استفاده شده است. ارزش نهایی سرمایه نیز بر اساس قیمت بیت کوین در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۶۴٬۱۱۸.۷۹ دلار) و نرخ خرید دلار آزاد در همان تاریخ (۲۶۸٬۶۰۰ تومان) محاسبه شده است.
- برای سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ تمام روزهای سال و برای سال ۲۰۲۵ تاریخهای اول ژانویه تا ۱۴ نوامبر بررسی شدهاند. در روش DCA، سرمایه در ۱۲ خرید ماهانه تقسیم شده است.
- نتایج بر اساس دادههای تاریخی و بهصورت فرضی محاسبه شدهاند. کارمزد معاملات، اختلاف نرخ خریدوفروش در صرافیها، مالیات، سود احتمالی پول نقد نگهداریشده و تورم در محاسبات لحاظ نشدهاند.












