آموزش بازتنظیم یا متعادل سازی سبد ارزهای دیجیتال (ریبالانس پرتفولیو)

مسیر سرمایه‌گذاری در کریپتو با «خرید ارز دیجیتال» تمام نمی‌شود، بلکه باید دائما سبد سرمایه‌گذاری خود را رصد و مدیریت کنید. مدیریت سبد یعنی ایجاد تعادل در وزن هر دارایی. یعنی چه؟ فرض کنید 50 درصد سبد شما بیت کوین، 20 درصد اتریوم، 20 درصد طلا و 10 درصد میم کوین است. قیمت‌ها همیشه ثابت نیستند و رشد یکی از این ارزها، می‌تواند توازن درصدها را بهم بزند. اینجاست که با مدیریت درست سبد ارز دیجیتال، ریسک افزایش یا کاهش شدید و ناگهانی قیمت را به صفر می‌رسانید.

به ایجاد تعادل در وزن دارایی‌های سبد، بازمتعادل‌سازی یا ریبالانس پرتفو می‌گویند. در این فرایند شما با ایجاد تعادل در درصد دارایی‌ها، ریسک نوسانات را کاهش می‌دهید. در این مقاله از راستین به آموزش ریبالانس سبد سرمایه‌گذاری پرداخته‌ایم و توضیح داده‌ایم چطور می‌توان این‌کار را انجام داد. همچنین ربات اسمارت ریبالانس راستین را نیز معرفی کرده‌ایم و به‌صورت خلاصه نحوه استفاده از آن را آموزش داده‌ایم.

بازتنظیم یا متعادل‌سازی سبد ارزهای دیجیتال (ریبالانس پرتفولیو) چیست؟

سرمایه‌گذاری فقط در «خرید ارز دیجیتال» خلاصه نمی‌شود؛ بلکه باید دائما سهم هر رمزارز در پرتفو سرمایه‌گذاری را تغییر دهید. مثلا شما 50 میلیون تومان سرمایه خود را وارد بازار کریپتو کرده‌اید. فرض کنید درصد سبد ارز دیجیتال شما به شکل زیر است:

• بیت کوین: 50 درصد
• اتریوم: 20 درصد
• سولانا: 20 درصد
• میم کوین: 10 درصد

حال پس از گذشت مدتی، با نوسان قیمت‌ها، بیت کوین رشد بیشتری می‌کند و درصد سبد ارز دیجیتال به شکل زیر می‌شود:

• بیت کوین: 65 درصد
• اتریوم: 25 درصد
• سولانا: 5 درصد
• میم کوین 5 درصد

حال درصد سرمایه شما تغییر کرده است و ریسک شما، بالاتر رفته. در چنین شرایطی، ریبالانس پرتفولیو مطرح می‌شود؛ جایی که باید بخشی از بیت کوین‌ها را بفروشید و وارد دارایی‌هایی کنید که از رشد جامانده‌اند. به این ترتیب، دوباره وزن سبد شما متعادل و مانند شکل اولیه خود می‌شود. حال تصور کنید که میم کوین‌ها رشد بیشتری کرده باشند؛ در این صورت ریسک سبد شما آنقدر بالاست که هر لحظه ممکن است با سقوط میم‌ها، کل سرمایه شما نابود شود. مفهوم متعادل‌سازی پرتفو اینجا به داد شما خواهد رسید.

انواع روش ریبالانس پرتفو

برای بازتنظیم پرتفو باید مشخص کنید که هدفتان چیست؛ آیا همواره می‌خواهید فارغ از قیمت با یک درصد ثابت دارایی‌ها را در سبد داشته باشید، یا اینکه برای هر ارز یک نقطه را عنوان قیمت نهایی در نظر گرفته‌اید. این دو روش در اجرا و هدف‌گذاری با یکدیگر متفاوت هستند. به همین منظور، برای ریبالانس پرتفو دو روش زیر را در پیش‌رو دارید:

روش اول: ریبالانس دوره‌ای (Periodic Rebalancing)

در روش ریبالانس دوره‌ای بازه‌های زمانی مشخصی مانند ماهانه، هفتگی یا هر 6 ماه را در نظر می‌گیرید. با رسیدن به این زمان، پرتفوی خود را بررسی می‌کنید تا درصدهای جدید را بشناسید. حال با شناسایی درصدهای فعلی، می‌توانید دوباره وزن سبد را به حالت اولیه برگردانید. این روش مناسب افرادی است که یا تازه‌کار هستند، یا زمان کافی برای بررسی و رصد مداوم سبد را ندارند. از جمله مزایا و معایب ریبالانس دوره‌ای می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

مثال مهم از ریبالانس دوره‌ای

تصور کنید که ریبالانس دوره‌ای شما اول هر ماه است. شما با هدف زیر سرمایه‌گذاری کرده‌اید:

• بیت کوین: 50 درصد
• اتریوم: 30 درصد
• ریپل: 20 درصد

در اولین خرید، شما 10 میلیون تومان خود را به این شکل تقسیم کرده‌اید: 5 میلیون تومان بیت کوین، 3 میلیون تومان اتریوم و 2 میلیون تومان ریپل.

حال تصویر کنید اول ماه بعدی است و به سراغ سبد خود می‌روید. با تغییرات و نوسان بازار کریپتو، دارایی بیت کوین شما به 5,500,000 تومان (500 هزار تومان رشد) رسیده. از طرفی اتریوم همان 3 میلیون تومان مانده و ریپل با کاهش به 1,800,000 تومان (200 هزار تومان کاهش) رسیده است. سرمایه شما در مجموع از 10 میلیون تومان، به 10 میلیون و 300 هزار تومان (500 هزار تومان رشد بیت کوین و 200 هزار تومان ریزش ریپل) رسیده است؛ اما درصد تخصیص سرمایه بهم ریخته. برای تنظیم مجدد، باید از سرمایه 10 میلیون و 300 هزار تومانی:

• 50 درصد بیت کوین معادل 5,150,00 تومان
• 30 درصد اتریوم معادل 3,090,000 تومان
• 20 درصد ریپل معادل 2,060,000 تومان

باشد. برای این کار هم باید:

• ابتدا بخشی از بیت کوین‌ها را بفروشید و ریپل بخرید.
• در مرحله دوم هم باید باز بیت کوین بفروشید و مقداری اتریوم بخرید.

حال به این ترتیب شما ریبالانس دوره‌ای خود را انجام داده و ترکیب درستی از دارایی‌ها براساس اهداف خود ایجاد کرده‌اید.

روش دوم: ریبالانس هدفمند یا شرطی (Target-Based Rebalancing)

بازتنظیم پرتفو ارز دیجیتال با روش هدفمند زمانی رخ می‌دهد که قیمت ارزهای داخل سبد شما به سطح موردنظرتان برسند. برای مثال بیت کوین به 100 هزار دلار برسد یا اتریوم از مرز 5 هزار دلار عبور کند. به این ترتیب هدف شما محقق شده و مجدد با برداشت سود، وزن سبد خود را تظیم می‌کنید. اما این هدف می‌تواند هر معیار دیگری نیز باشد؛ مثلا تغییرات درصد یک دارایی فراتر از حد تعیین شده یا قیمت یک دارایی فراتر از انتظار حرکت کند. در این صورت، با توجه به شرط از پیش تعیین شده، بازتنظیم را اعمال می‌کنید.

از جمله مزایا و معایب این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

انواع استراتژی ریبالانس پرتفوی

بعد از اینکه یکی از روش‌های ریبالانس کردن پرتفو را انتخاب کردید، نوبت به استراتژی پیاده‌سازی این روش‌ها می‌رسد. به هر حال باید بدانید که چطور و تا چه اندازه قرار است پرتفوی خود را مجدد تنظیم کنید و درصدها را به چه حالتی تغییر دهید. انواع استراتژی ریبالانس پرتفولیو به شکل زیر است:

• ریبالانس کامل: در این استراتژی مجدد به درصدهای اولیه بازمی‌گردید. از مزایا می‌توان به دقت در انتخاب درصدها و ریسک پایین اشاره کرد. اما از معایب آن می‌توان به هزینه کارمزد بالا و از دست رفتن فرصت‌های احتمالی نام برد.
• ریبالانس میانه: در این روش به‌صورت 50-50 ریبالانس شکل می‌گیرد؛ یعنی مثلا هدف شما 70/30 است. در حال حاضر درصدها به 75/25 رسیده. حال برای ریبالانس میانه، شما درصدها را به 72.5/27.5 تغییر می‌دهید. از معایب این روش، پیچیدگی تنظیم درصدهاست.
• ریبالانس جریان نقدینگی: در این روش بدون اینکه بخشی از دارایی‌ها برای بازتنظیم فروخته شوند، نقدینگی جدید وارد سبد می‌شود. مثلا الان درصدها به 75/25 رسیده و هدف شما 70/30 است. با اضافه کردن سرمایه جدید به دارایی که کمتر رشد کرده، مجدد به 70/30 برمی‌گردید.

مقایسه ریبالانس زمانی و هدفمند؛ کدام یک بهتر است؟

در این جدول به مقایسه دو روش بازتنظیم سبد ارز دیجیتال پرداخته‌ایم و در نهایت این شما هستید که براساس میزان ریسک خود، تصمیم خواهید گرفت که کدام روش برای شما بهتر است:

آیا روش دیگری برای ریبالانس سبد ارزهای دیجیتال وجود دارد؟

علاوه بر روش دستی، امکان استفاده از ربات اسمارت ریبالانس هم وجود دارد. این ربات که در صرافی راستین نیز در دسترس است، به‌صورت خودکار و براساس تنظیمات شما، سبدتان را بازتنظیم می‌کند. ربات اسمارت ریبالانس راستین در ابتدا خود سبد پیشنهادی نیز ارائه می‌دهد. این سبدها در دو نوع بی‌دغدغه و امن هستند. سبد امن شامل طلا (پکس گلد)، بیت کوین و اتریوم است. در سمت دیگر، سبد بی‌دغدغه شامل بیت کوین و اتریوم می‌شود. هم می‌توانید این سبدهای خودکار را استفاده کنید، و هم می‌توانید تنظیمات دلخواه خود را برای ترکیب دارایی موردنظرتان انتخاب کنید. ربات اسمارت ریبالانس راستین با در نظر گرفتن:

• تعداد کوین‌ها و درصد هرکدام
• نوع ریبالانس یعنی زمانی یا براساس نسبت کوین
• شرط توقف ربات براساس حدضرر و حد سود

سبد شما را مدیریت می‌کند. به این ترتیب دیگر نیازی به این نخواهید داشت که سبدتان را مدام بررسی و بازتنظیم کنید؛ ربات راستین براساس معیارهای شما این‌کار را انجام خواهد داد.

جمع‌بندی؛ آیا ریبالانس پرتفوی ارز دیجیتال ضروری است؟

ریبالانس پرتفوی ارز دیجیتال یکی از مهم‌ترین روش‌های مدیریت ریسک و حفظ تعادل در سبد سرمایه‌گذاری است. در بازار پرنوسان کریپتو، رشد یا ریزش شدید یک ارز می‌تواند خیلی سریع وزن دارایی‌های سبد را تغییر دهد و سرمایه شما را بیش از حد در معرض یک ارز یا گروه خاص قرار دهد. بازمتعادل‌سازی سبد کمک می‌کند درصد دارایی‌ها را دوباره با استراتژی و میزان ریسک‌پذیری اولیه خود هماهنگ کنید.

برای ریبالانس سبد ارز دیجیتال می‌توان از روش دوره‌ای، روش هدفمند یا شرطی و همچنین استراتژی‌هایی مانند ریبالانس کامل، ریبالانس میانه و ریبالانس با جریان نقدینگی استفاده کرد. انتخاب بهترین روش به میزان سرمایه، تعداد ارزهای سبد، میزان ریسک‌پذیری و استراتژی سرمایه‌گذاری شما بستگی دارد.

نکته مهم این است که ریبالانس به معنی خرید و فروش مداوم ارز دیجیتال نیست. انجام بیش از حد آن می‌تواند تعداد معاملات و در نتیجه هزینه کارمزد را افزایش دهد. به همین دلیل بهتر است قبل از سرمایه‌گذاری، درصد هدف هر دارایی و شرایط انجام بازتنظیم را مشخص کنید. همچنین اگر نمی‌خواهید دائما سبد خود را بررسی کنید، استفاده از ابزارهایی مانند ربات اسمارت ریبالانس می‌تواند فرایند بازمتعادل‌سازی پرتفوی را براساس شرایطی که تعیین می‌کنید، به‌صورت خودکار انجام دهد.

سوالات متداول

ریبالانس پرتفوی ارز دیجیتال چیست؟

ریبالانس پرتفوی یا بازمتعادل‌سازی سبد ارز دیجیتال یعنی خرید یا فروش بخشی از دارایی‌ها برای بازگرداندن وزن هر ارز به درصد هدف. برای مثال اگر سهم هدف بیت کوین 50 درصد باشد و پس از رشد قیمت به 65 درصد سبد برسد، می‌توان بخشی از بیت کوین را فروخت و سرمایه را به سایر دارایی‌ها اختصاص داد تا تعادل سبد دوباره برقرار شود.

هر چند وقت یک بار باید سبد ارز دیجیتال را ریبالانس کنیم؟

زمان ثابتی برای همه سرمایه‌گذاران وجود ندارد. برخی افراد سبد خود را به‌صورت ماهانه، سه ماهه یا شش ماهه بررسی می‌کنند و برخی تنها زمانی ریبالانس انجام می‌دهند که وزن یک دارایی از محدوده تعیین‌شده خارج شود. تعداد دفعات مناسب به نوسان بازار، اندازه سبد و هزینه معاملات بستگی دارد.

بهترین روش ریبالانس پرتفوی ارز دیجیتال چیست؟

یک روش واحد برای همه وجود ندارد. ریبالانس دوره‌ای برای افرادی مناسب‌تر است که به دنبال روش ساده و قابل پیش‌بینی هستند؛ در حالی که ریبالانس شرطی به تغییر واقعی وزن دارایی‌ها واکنش نشان می‌دهد. ترکیب این دو روش نیز ممکن است استفاده شود؛ برای مثال بررسی ماهانه سبد و انجام معامله فقط در صورت عبور وزن دارایی از محدوده تعیین‌شده.

آیا ریبالانس پرتفوی باعث افزایش سود می‌شود؟

هدف اصلی ریبالانس افزایش قطعی سود نیست، بلکه کنترل ریسک و جلوگیری از تمرکز بیش از حد سرمایه روی یک دارایی است. حتی در بعضی روندهای صعودی قدرتمند، ریبالانس ممکن است باعث شود بخشی از یک دارایی پربازده زودتر فروخته شود. بنابراین ریبالانس را باید بیشتر یک استراتژی مدیریت ریسک دانست تا روشی برای تضمین بازدهی بیشتر.

تفاوت ریبالانس با هولد کردن ارز دیجیتال چیست؟

در استراتژی هولد، سرمایه‌گذار معمولا دارایی‌های خود را برای مدت طولانی نگهداری می‌کند و تغییر وزن آنها در سبد الزاما باعث معامله نمی‌شود. اما در ریبالانس، درصد هدف برای دارایی‌ها تعیین می‌شود و در صورت تغییر قابل توجه این درصدها، ترکیب سبد دوباره تنظیم خواهد شد.

آیا می‌توان بدون فروش ارزها پرتفوی را ریبالانس کرد؟

بله. در روش ریبالانس جریان نقدینگی می‌توانید سرمایه جدید را به دارایی‌هایی اضافه کنید که وزن آنها کمتر از مقدار هدف شده است. به این ترتیب بدون فروش دارایی‌های دیگر، ترکیب سبد به درصدهای موردنظر نزدیک می‌شود.

ربات ریبالانس ارز دیجیتال چیست و چگونه کار می‌کند؟

ربات ریبالانس ابزاری برای بازتنظیم خودکار سبد ارز دیجیتال است. کاربر ابتدا ارزهای موردنظر، درصد هدف هر دارایی و شرایط انجام ریبالانس را مشخص می‌کند. سپس ربات با رسیدن به زمان یا شرط تعیین‌شده، معاملات لازم را برای نزدیک کردن ترکیب سبد به درصدهای هدف انجام می‌دهد. این روش می‌تواند نیاز به بررسی و تنظیم دستی مداوم پرتفوی را کاهش دهد.